توصيف و نقد كتابهاي انتشار يافته در يك كشور در واقع نشان‌دهنده واكنش آن جامعه نسبت به دانش توليد شده مي‌باشد. اين واكنش و يا بازخورد جامعه را مي‌توان در نشريه‌هايي كه به معرفي و نقد آثار منتشر شده مي‌پردازند، مشاهده كرد. آگاهي از اين گونه نشريه‌ها براي اعضاي هيأت علمي كه با منابع دانش سروكار دارند و بايد با صرف كمترين وقت به محتواي آنها آگاهي پيدا كنند، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. مطالعه نقد و بررسيهاي كتاب در موضوعهاي مورد نياز، تأثير مطلوبي بر شناخت تخصصي اعضاي هيأت علمي و نيز بر فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي آنان دارد. در اين راستا، براي اطلاع اعضاي هيأت علمي و دانشجويان، نشرياتي را كه به معرفي كتابهاي چاپ شده در زمينه‌هاي گوناگون مي‌‌پردازند، نام مي‌بريم.

نشر دانش:

فصلنامه ادبي، فلسفي، تاريخي، كه از سال 1349 هر سه ماه يك‌بار توسط مركز نشر دانشگاهي در تهران منتشر مي‌گردد. اين نشريه در بخش پاياني خود با عنوان: ”نشر كتاب” به معرفي و نقد كتابها و نشريه‌هاي تازه مي‌پردازد.

كيهان فرهنگي:

نشريه‌اي است ماهانه كه به نشر آثار، گفتار و مقالاتي در زمينه فرهنگ به معني اعم آن مي‌پردازد. اين نشريه از سال 1363 در تهران منتشر و در قسمت پاياني هر شماره از نشريه با عنوان ”نگاهي به كتابهاي تازه”، كتابهاي جديد را به ترتيب موضوع طبقه‌بندي، معرفي و گاهي برخي كتابها را نقد مي‌كند.

كتابنامه:

اين نشريه هر سه ماه يكبار از سوي وزارت ارشاد اسلامي منتشر مي‌شود. دورة جديد آن از سال 1364 به بعد انتشار يافته است. كتابهاي معرفي شده تنها شامل اطلاعات كتابشناختي است و توصيف يا نقد ندارد.

كتاب هفته:

اين نشريه هفتگي از سال 1362 با هدف اطلاع‌رساني براي كتاب‌دوستان و كتاب‌آفرينان توسط وزارت ارشاد اسلامي در تهران منتشر مي‌گردد و فقط اطلاعات كتابشناختي كتابها را در اختيار مي‌گذارد.

كتاب ماه (كليات):

نشريه‌اي تخصصي است كه در حوزه اطلاع‌رساني و نقد و بررسي كتاب به صورت ماهانه توسط وزارت ارشاد اسلامي منتشر مي‌شود و وابسته به خانة كتاب نيز است. اين نشريه از سال 1376 در تهران با فاصله انتشار ماهانه منتشر مي‌گردد. كتاب ماه شامل مقاله‌ها و مصاحبه‌هاي علمي و ادبي در رابطه با نشر و مسائل مربوطه است و به توصيف كتابهاي تازه در زمينه‌هاي مختلف علمي از قبيل، كتاب ماه (ادبيات و فلسفه)، كتاب ماه (تاريخ و جغرافيا)، كتاب ماه (دين)، كتاب ماه (علوم اجتماعي)، كتاب ماه (علوم و فنون)، كتاب ماه (كودك و نوجوان) و كتاب ماه (هنر) مي‌پردازد.

آئينه پژوهش:

مجله‌اي است فرهنگي – پژوهشي كه با انگيزة بهسازي در پژوهش و نشر از طريق ”اطلاع‌رساني” انتشار مي‌يابد. اين نشريه از سال 1369 هر دو ماه يكبار در قم منتشر مي‌شود. يكي از بخشهاي اين مجله، به نقد و معرفي كتاب اختصاص دارد.

جهان كتاب:

نشريه‌اي است خبري، آموزشي و اطلاع‌رساني كه هر پانزده روز يكبار از سال 1374 در تهران منتشر مي‌گردد و شامل اخبار و مسائل نشر، نقد و معرفي كتاب در زمينه‌هاي گوناگون مي‌باشد.

پژوهشيار:

نشريه علمي – خبري مركز اطلاع‌رساني و انفورماتيك مؤسسه آموزشي و تحقيقاتي صنايع دفاعي است كه از سال 1375 در تهران منتشر مي‌شود و بخشي از آن تحت عنوان كتابشناسي مربوط به معرفي كتاب است.

گزارش كتاب:

خبرنامه انجمن اتحاديه ناشران و كتابفروشان تهران است. اين نشريه از سال 1376 به صورت ماهانه منتشر شده است و در يك بخش، تحت عنوان: ”كتابهاي تازه”، به معرفي كتابهاي جديد مي‌پردازد.

وب:

اين نشريه آموزشي و پژوهشي از سال 1379 در تهران به صورت ماهانه منتشر مي‌گردد و كتابهاي جديد در زمينه علوم كامپيوتر را در بخشي با عنوان ”تازه‌هاي بازار كتاب” فقط به معرفي كتابها مي‌پردازد.

محمدعلي خاكساري: كارشناس كتابخانه مركزي و مركز اسناد دانشگاه فردوسي

تازه‌هاي‌ اطلاع‌رساني‌ و اطلاع‌يابي «شماره‌ دوازدهم»