به موازات گسترش اينترنت و افزايش نياز كاربران به فراگيري شيوههاي كارآمد جستجو در اين شبكه جهاني، كتابهايي نيز با هدف آموزش اطلاعيابي منتشر ميشود. به زبان فارسي نيز كتابهايي به تازگي منتشر شده است، كه ميتواند به هدف فوق يعني ارتقاء مهارتها و سواد اطلاعاتي كمك كند. در اين مقاله دو عنوان از اين كتابها معرفي ميشود:
كليد طلايي اينترنت: دايرهالمعارف موضوعي برترين آدرسهاي اينترنت / تأليف و ترجمه فرزان مجيدفر... و ديگران .- تهران: جهان رايانه، 1380. 500 ص.: مصور.
اين كتاب، يكي از منابع بسيار مفيد در زمينه اطلاعيابي در اينترنت است كه نزديك به 10000 نشاني از سايتهاي برتر اينترنت را به صورت طبقهبندي شده و هدفدار معرفي ميكند.
در مقدمه اين كتاب آمده است: دنياي اينترنت بسيار پيچيده و در عين حال بسيار ساده است. اين وجه دوگانه اينترنت ـ ”پيچيدگي در عين سادگي” و ”سادگي در عين پيچيدگي” – براي بسياري از كاربران ايجاد سردرگمي ميكند.
طي سالهاي اخير روش جديدي براي جستجوي اطلاعات در اينترنت رايج گرديده است و آن تدوين فهرستهاي منتخب نشانيهاي اينترنت به صورت چاپي يا به صورت الكترونيكي در وب ميباشد. اين كتاب، يكي از اينگونه فهرستهاي منتخب است كه مجموعهاي از خصوصيات زير، آن را از ساير كتابها با موضوع مشابه متمايز ميسازد:
الف) گستردگي موضوعات:
مجموعهاي موضوعي در قريب به ششصد رده و زير رده همراه با نشاني سايتهاي مورد نظر در اين ردهها.
ب) برترين نشانيها:
نزديك به 10000 آدرس برتر اينترنت كه ميتوان به يك ميليون نشاني و ميلياردها صفحه در اينترنت دست يافت.
ج) جستجوي سريع:
خواننده با استفاده از فهرست موضوعي، فهرست الفبايي نشانيها و يا با واژهياب به سرعت به موضوع و نشاني موردنظر خود دست مييابد.
در اين كتاب، افزون بر نشانيهاي اينترنت، صدها نشاني برگزيده فهرستهاي پستي نيز معرفي شده است. در صورت تمايل به اشتراك آنها، هنگام ارسال نامه به فهرست پستي در متن نامه، بايد كلمه Subscribe، يا براي آشنايي با ساير دستورات فهرست پستي كلمه help را تايپ كرد.
همراه با اين كتاب يك ديسك فشرده (CD) تحت همين عنوان منتشر گرديده است كه داراي ويژگيهاي زير ميباشد:
1. راهنماي توصيفي نشانيهاي برتر اينترنت به دو زبان انگليسي و فارسي،
2. بيش از 10000 نشاني وب در قالب 600 رده موضوعي با امكان دستيابي از طريق پيوسته (on line)
3. بيش از 30000 تصوير، 4000 صفحه برتر وب بدون نياز به اينترنت به صورت غير پيوسته (off line)، 300 انيميشن (پويا نمايي) و دهها قطعه فيلم ويدئويي،
4. قابليت اضافه و ويرايش نمودن ردهها و نشانيها به صورت دلخواه،
5. داراي امكانات جستجوي پيشرفته كليدواژهاي و عبارتي،
6. فرهنگ شش جلدي هوشمند پيشرو آريانپور: انگليسي - فارسي جهت ترجمه همزمان صفحههاي وب.
قاسمي، علي حسين، 1341. اطلاعيابي در اينترنت / گردآوري و ترجمه علي حسين قاسمي.- تهران چاپار، 1381. 122 ص.
اين اثر نيز كه به همت علي حسين قاسمي، دانشجوي دكتري كتابداري و اطلاعرساني دانشگاه فردوسي مشهد، پديد آمده از منابع مفيد براي اطلاعيابي در اينترنت است.
محمدعلي خاكساري: كارشناس كتابخانه مركزي و مركز اسناد دانشگاه فردوسي
تازههاي اطلاعرساني و اطلاعيابي «شماره سيزدهم»